เปิดเบื้องหลังโพลาร์วอร์เทกซ์ โลกยิ่งร้อน ทำไมหนาวยิ่งแรง?

ปรากฏการณ์ดังกล่าวเกิดจากความผิดปกติของกระแสลมวนบริเวณขั้วโลกเหนือ ซึ่งโดยปกติจะหมุนวนทวนเข็มนาฬิกาและกักเก็บมวลอากาศเย็นไว้ใกล้ขั้วโลก กระแสลมเย็นเหล่านี้มักไม่แผ่ลงสู่พื้นที่ด้านล่าง เนื่องจากมีกำแพงอากาศที่เรียกว่า “เจ็ตสตรีม” (Jet Stream) ทำหน้าที่ป้องกันอยู่ อย่างไรก็ตาม หากเกิดความแปรปรวนของสภาพอากาศในบางช่วง เจ็ตสตรีมอาจอ่อนกำลังลง ส่งผลให้ลมวนขั้วโลกแผ่ตัวลงมาทางใต้ พามวลอากาศเย็นจัดไหลเข้าสู่หลายประเทศในเขตอบอุ่น

ที่น่าสนใจคือ ปรากฏการณ์นี้มักเกิดขึ้นไม่ใช่ในช่วงที่ขั้วโลกหนาวจัดที่สุด แต่กลับเกิดเมื่ออุณหภูมิบริเวณขั้วโลกอุ่นขึ้น ความแตกต่างของอุณหภูมิระหว่างขั้วโลกกับพื้นที่ด้านล่างจึงลดลง ส่งผลให้ระบบลมวนไม่เสถียรและแผ่ตัวลงมาได้ง่ายขึ้น

นักวิชาการด้านสภาพภูมิอากาศมองว่า โพลาร์วอร์เทกซ์เป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่สะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบของภาวะโลกร้อน ซึ่งทำให้หลายประเทศทั่วโลกต้องเผชิญกับสภาพอากาศสุดขั้ว ทั้งอากาศหนาวจัด คลื่นความร้อน หรือพายุรุนแรงมากขึ้น อย่างไรก็ตาม สำหรับประเทศไทยซึ่งตั้งอยู่ในเขตร้อน ปรากฏการณ์โพลาร์วอร์เทกซ์จะไม่ส่งผลกระทบโดยตรง เนื่องจากลักษณะภูมิอากาศที่แตกต่างกันโดยสิ้นเชิง