เมื่อน้ำแข็งละลาย จุดชนวนเกมอำนาจโลก แย่งชิงกรีนแลนด์ใจกลางอาร์กติก

น้ำแข็งที่ละลายเปิดโอกาสทั้งด้านความมั่นคงและเศรษฐกิจ ตั้งแต่การขุดทรัพยากรจนถึงเส้นทางเดินเรือใหม่ ทำให้ทั้งประเทศในและนอกภูมิภาคสนใจมากขึ้น โดยกรีนแลนด์ซึ่งเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในโลกและมีประชากรไม่ถึง 60,000 คน กลายเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญ แม้จะเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรเดนมาร์ก แต่ก็มีสถานะปกครองตนเองและกระแสเรียกร้องเอกราชเพิ่มขึ้น ความสนใจจากต่างชาติ โดยเฉพาะ สหรัฐอเมริกา มีมานานตั้งแต่ยุคสงครามเย็น ปัจจุบันกรีนแลนด์ยังเป็นที่ตั้งของฐานทัพอวกาศ Pituffik ซึ่งสนับสนุนระบบเฝ้าระวังอวกาศและป้องกันขีปนาวุธของนาโต

การละลายของน้ำแข็งยังเปิดทางให้เส้นทางเดินเรือใหม่ เช่น Northwest Passage และ Transpolar Sea Route ซึ่งอาจช่วยลดเวลาและต้นทุนการขนส่ง และเป็นทางเลือกแทนจุดคอขวดสำคัญอย่างคลองสุเอซ ปริมาณการเดินเรือในอาร์กติกเพิ่มขึ้น 37% ระหว่างปี 2013–2023 และมีการคาดการณ์ว่าอาร์กติกอาจมี “วันไร้น้ำแข็ง” ครั้งแรกก่อนปี 2030

นอกจากเส้นทางเดินเรือ กรีนแลนด์ยังมีทรัพยากรธรรมชาติขนาดมหาศาล การประเมินของ US Geological Survey ระบุว่าอาจมีน้ำมันถึง 17.5 พันล้านบาร์เรล และก๊าซธรรมชาติ 4 ล้านล้านลูกบาศก์เมตร รวมถึงแร่สำคัญอย่างลิเทียม ยูเรเนียม และแร่หายาก ซึ่งจำเป็นต่อเทคโนโลยีดิจิทัล พลังงานสะอาด และอุตสาหกรรมทหาร

การแข่งขันด้านแร่สำคัญทำให้กรีนแลนด์ถูกดึงเข้าสู่เกมภูมิรัฐศาสตร์โลก เนื่องจากเศรษฐกิจตะวันตกยังพึ่งพาจีนในการแปรรูปแร่จำนวนมาก ในปี 2023 สหภาพยุโรปได้ลงนามความร่วมมือกับกรีนแลนด์เพื่อพัฒนาห่วงโซ่วัตถุดิบเชิงยุทธศาสตร์

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาเหล่านี้ยังเผชิญข้อจำกัด ทั้งต้นทุนสูง โครงสร้างพื้นฐานจำกัด และความกังวลด้านสิ่งแวดล้อม กรีนแลนด์เคยระงับโครงการเหมืองแร่หายาก Kvanefjeld ในปี 2021 เนื่องจากความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม สะท้อนว่าการพัฒนาเศรษฐกิจและการอนุรักษ์ยังต้องหาจุดสมดุลร่วมกัน

การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกำลังเปิดประตูใหม่ให้ภูมิภาคอาร์กติก ทั้งด้านเศรษฐกิจ การคมนาคม และทรัพยากร แต่ขณะเดียวกันก็เร่งการแข่งขันของมหาอำนาจโลก กรีนแลนด์จึงกลายเป็นจุดตัดของภูมิรัฐศาสตร์ พลังงาน และสิ่งแวดล้อม ซึ่งอนาคตจะขึ้นอยู่กับความสามารถในการจัดการความท้าทายทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและยั่งยืน