ร้อนจนอยู่ไม่ได้! เมื่อ “โลกร้อน” ซ้ำเติมคนจน

สำหรับชุมชนฟาเวลา (Favela) ในเมืองรีโอเดจาเนโร (Rio de Janeiro) ประเทศบราซิล (Brazil) เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่มีขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของทวีปอเมริกาใต้ และเป็นสัญลักษณ์ของความไม่เท่าเทียมทางสังคม ชุมชนเหล่านี้ก่อตั้งขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 อาคารที่พักอาศัยส่วนใหญ่สร้างขึ้นจากวัสดุที่ไม่ถาวรและไม่มีการวางแผนผังเมืองอย่างเป็นทางการ ทำให้เกิดความแออัดและขาดแคลนสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ภายในบ้านสะสมความร้อนอย่างรุนแรงในช่วงฤดูร้อน ซึ่งอุณหภูมิภายนอกมักพุ่งสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส งานวิจัยยังสะท้อนให้เห็นว่าความร้อนส่งผลกระทบต่อการนอนหลับ สุขภาพ และความสามารถในการทำงาน ซึ่งกระทบต่อคุณภาพชีวิตและความมั่นคงทางเศรษฐกิจของครัวเรือนรายได้น้อยโดยตรง ดังนั้นการออกแบบนโยบายรับมือโลกร้อนจึงจำเป็นต้องมองลึกไปถึงสภาพความเป็นอยู่ภายในบ้าน ไม่ใช่เพียงอุณหภูมิบนท้องถนน เพื่อให้การปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศเกิดความเป็นธรรมอย่างแท้จริง

งานวิจัยในฟาเวลาของนครริโอเดจาเนโรสะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ได้เป็นเพียงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่เป็นปัญหาสังคมและการเมืองที่ขยายความเหลื่อมล้ำในเมืองอย่างชัดเจน คลื่นความร้อนกำลังกลายเป็นภาระที่หนักหน่วงที่สุดสำหรับกลุ่มคนเปราะบาง