ผศ.ดร.อดุลย์ ศุภนัท คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มศว ให้สัมภาษณ์ ดร.ชวัลน์ จันทร์ทรัพย์ ผู้ประกาศข่าวTNN16 ในรายการมอร์นิ่ง โฟกัส เรื่องโจทย์ใหญ่ของไทยในการควบคุมค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้นต่อเนื่อง และผลกระทบที่ต้องจับตามองจากปัญหาดังกล่าวนี้
เงินบาทที่แข็งค่าในช่วงนี้ ตามทฤษฎีในด้านหนึ่งจะเป็นสัญญาณสะท้อนความเชื่อมั่นและเสถียรภาพของนักลงทุน แต่ต้องยอมรับว่าเรื่องนี้เป็นปัญหาเร่งด่วน ที่รอไม่ได้และควรต้องแก้ไข เพราะบาทที่แข็งค่ากลายเป็นแรงกดดันโดยตรงต่อเครื่องยนต์หลัก หรือพระเอกสำคัญของประเทศ ซึ่งแน่นอนว่าคือ "ภาคการส่งออก" และ "ภาคการท่องเที่ยว"
อาจารย์อดุลย์ อธิบายสั้นๆว่าค่าเงินบาทแข็งค่าสืบเนื่องมาจากปัจจัยสำคัญหลายอย่าง ยกตัวอย่างที่สำคัญคือนโยบายเรื่องดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือ เฟด ที่ทำให้ค่าเงินดอลลาร์อ่อนลง ในทางกลับกันค่าเงินบาทกลับสูงขึ้น ในขณะที่มีอีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่เราต้องติดตามคือความสัมพันธ์ระหว่างทองกับค่าเงินบาท
สรุปข่าว
ผศ.ดร.อดุลย์ ศุภนัท คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มศว ให้สัมภาษณ์ ดร.ชวัลน์ จันทร์ทรัพย์ ผู้ประกาศข่าวTNN16 ในรายการมอร์นิ่ง โฟกัส เรื่องโจทย์ใหญ่ของไทยในการควบคุมค่าเงินบาทที่แข็งค่าขึ้นต่อเนื่อง และผลกระทบที่ต้องจับตามองจากปัญหาดังกล่าวนี้
เงินบาทที่แข็งค่าในช่วงนี้ ตามทฤษฎีในด้านหนึ่งจะเป็นสัญญาณสะท้อนความเชื่อมั่นและเสถียรภาพของนักลงทุน แต่ต้องยอมรับว่าเรื่องนี้เป็นปัญหาเร่งด่วน ที่รอไม่ได้และควรต้องแก้ไข เพราะบาทที่แข็งค่ากลายเป็นแรงกดดันโดยตรงต่อเครื่องยนต์หลัก หรือพระเอกสำคัญของประเทศ ซึ่งแน่นอนว่าคือ "ภาคการส่งออก" และ "ภาคการท่องเที่ยว"
อาจารย์อดุลย์ อธิบายสั้นๆว่าค่าเงินบาทแข็งค่าสืบเนื่องมาจากปัจจัยสำคัญหลายอย่าง ยกตัวอย่างที่สำคัญคือนโยบายเรื่องดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือ เฟด ที่ทำให้ค่าเงินดอลลาร์อ่อนลง ในทางกลับกันค่าเงินบาทกลับสูงขึ้น ในขณะที่มีอีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่เราต้องติดตามคือความสัมพันธ์ระหว่างทองกับค่าเงินบาท
ในช่วงที่เศรษฐกิจโลกมีความผันผวน ประกอบกับการค้าโลกที่แข่งขันดุเดือด ทำให้นักลงทุนต่างเข้าถือครองทองคำในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัยกันมากขึ้น ตามทฤษฏีด้านเศรษฐศาสตร์เมื่อความต้องการมีมาก ส่งผลให้ราคาทองพุ่งสูงตามขึ้นไปด้วย ส่งผลให้ราคาทองทั้งไทยและทั่วโลกมีความร้อนแรงต่อเนื่อง ทำ All Time High เมื่อราคาพุ่งสูงสิ่งที่เกิดขึ้นคือผู้ค้าทองคำรายใหญ่ของไทยจึงขายทองคำ เมื่อได้กำไรเป็นเงินสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ ก็นำมาเปลี่ยนเป็นเงินบาท เรื่องนี้ส่งผลทำให้ค่าเงินบาทแข็งค่าขึ้นมา
กระทบต่อพระเอกเศรษฐกิจไทยอย่างไร
ด้านการส่งออก เงินบาทที่แข็งค่าทำให้สินค้าไทยมีราคาสูงขึ้นทันทีในตลาดโลก แม้ผู้ประกอบการจะไม่ได้ปรับขึ้นราคาสินค้า หรือแม้แต่ต้นทุนการผลิตจะเท่าเดิม แต่เมื่อแปลงราคาจากเงินบาทเป็นสกุลเงินคู่ค้า สินค้าไทยกลับแพงขึ้น ส่งผลให้ไทยเสียเปรียบคู่แข่งที่ค่าเงินอ่อนกว่า ผลกระทบดังกล่าวชัดเจนในกลุ่มสินค้าที่แข่งขันด้านราคาเป็นหลัก เช่น สินค้าเกษตร อาหารแปรรูป และอุตสาหกรรมที่มีอัตรากำไรต่ำ ซึ่งไม่สามารถผลักภาระต้นทุนไปยังผู้ซื้อได้ ขณะที่ผู้ส่งออกต้องเผชิญรายได้ที่ลดลงเมื่อแปลงเงินตราต่างประเทศกลับเป็นเงินบาท กลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักคือ ผู้ส่งออก SMEs ที่มีข้อจำกัดในการบริหารความเสี่ยงค่าเงิน แตกต่างจากผู้ประกอบการรายใหญ่ที่มีฐานการผลิตในหลายประเทศหรือใช้เครื่องมือทางการเงินป้องกันความผันผวนได้ สิ่งที่น่ากังวลคือ ผลกระทบจากเงินบาทแข็งกำลังค่อย ๆ กัดกร่อนขีดความสามารถในการแข่งขัน เมื่อผู้ประกอบการต้องลดกำไรเพื่อรักษาตลาด หรือชะลอการลงทุนเพื่อประคองธุรกิจในภาวะต้นทุนสูงขึ้น ส่งผลต่อศักยภาพการเติบโตในระยะยาว
ด้านการท่องเที่ยวในภาคการท่องเที่ยว ค่าเงินบาทที่แข็งค่าได้เปลี่ยนโครงสร้างความคุ้มค่าในการเดินทางมาไทยอย่างเงียบ ๆ แม้ราคาโรงแรม อาหาร และบริการจะไม่เปลี่ยน แต่เมื่อนักท่องเที่ยวแลกเงินแล้วได้เงินบาทน้อยลง ไทยจึงกลายเป็นจุดหมายปลายทางที่ “แพงขึ้นแบบไม่ตั้งใจ” เมื่อเทียบกับคู่แข่งในภูมิภาค ผลกระทบนี้เห็นได้ชัดในกลุ่มนักท่องเที่ยวที่อ่อนไหวต่อราคา ซึ่งเริ่มลดวันพัก ใช้จ่ายต่อหัวน้อยลง หรือเปลี่ยนไปเลือกประเทศที่ค่าเงินอ่อนกว่า ขณะที่ผู้ประกอบการท่องเที่ยวระดับกลางและระดับล่างเป็นกลุ่มแรกที่รับแรงกระแทกโดยตรง แม้ไทยยังมีจุดแข็งด้านคุณภาพบริการและชื่อเสียงด้านการท่องเที่ยว แต่ในยุคที่นักท่องเที่ยวสามารถเปรียบเทียบราคาแบบเรียลไทม์ ค่าเงินที่แข็งเกินไปอาจบั่นทอนความสามารถในการแข่งขันโดยที่ผู้ประกอบการไม่สามารถควบคุมได้
เราสามารถควบคุมค่าเงินบาทได้อย่างไร
อาจารย์อดุลย์ อธิบายว่าธนาคารแห่งประเทศไทยของเรามีกลไกในการควบคุมค่าเงินบาท ผ่านนโยบายด้านการเงินในการกับกับดูแล มีลักษณะเป็นการประคับประคอง มากกว่าการเข้าไปกำหนดค่าเงินบาท โดยที่จะใช้นโยบายดอกเบี้ยลอยตัว ปล่อยให้ค่าเงินบาทเคลื่อนไหวตามกลไกตลาด แต่พร้อมเข้าแทรกแซงเมื่อเกิดความผันผวนรุนแรง หรือเคลื่อนไหวเร็วผิดปกติ มากไปกว่านั้นยังมีในเรื่องของการควบคุมธุรกรรมการซื้อขายทองสำหรับรายใหญ่เพื่อป้องกันเรื่องฟองสบู่ การเก็งกำไร ที่อาจส่งผลกระทบต่อค่าเงินบาทอีกด้วย
ในมุมมองของผู้เขียนคิดว่า เงินบาทที่แข็งค่าเป็นตัวเร่งที่ทำให้เห็นข้อจำกัดหรือปัญหาเชิงโครงสร้างของไทย เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่าเรายังพึ่งพาความสามารถในการแข่งขันด้านราคาเป็นหลัก เมื่อค่าเงินไม่อ่อนช่วย จุดอ่อนดังกล่าวจึงปรากฏเด่นชัด ทั้งในภาคการผลิตและภาคบริการ โจทย์สำคัญของไทยคือการปรับตัวเพื่อให้สามารถยืนอยู่ได้แม้ในวันที่ค่าเงินไม่เป็นใจ การเพิ่มมูลค่าให้สินค้าและบริการ การสร้างเอกลักษณ์และคุณภาพที่ไม่สามารถถูกทดแทนได้ง่าย รวมไปถึงการสร้างนวัตกรรมคือหนทางที่จะช่วยให้ภาคส่งออกและการท่องเที่ยวยังคงเดินหน้าต่อไปได้
ค่าเงินบาทที่แข็งอาจทำให้พระเอกเศรษฐกิจไทยเหนื่อยขึ้นในระยะสั้น แต่ในอีกด้านหนึ่ง ก็เป็นบททดสอบสำคัญว่าเศรษฐกิจไทยจะก้าวข้ามการพึ่งพาความได้เปรียบด้านราคา ไปสู่การเติบโตบนฐานของคุณค่าได้หรือไม่
ส่วน "การคุมทอง" สยบบาทแข็ง ไม่ใช่การ “ห้ามซื้อขายทอง” แต่เป็นการ กำกับกระแสเงิน เช่น ให้ซื้อขายทองคำผ่านบัญชีเงินตราต่างประเทศมากขึ้น หรือชะลอการแปลงเงินตรา เพื่อลดแรงกดดันต่อเงินบาทในระยะสั้น ลดแรงเหวี่ยงของเงินบาทได้ชั่วคราว แต่คำถามคือว่าการกระทำดังกล่าวนี้จะสามารถเป็นคำตอบที่ถาวรหรือไม่
