รู้จัก “คาเมนาอี” ผู้ปกครองอิหร่าน 36 ปี ยืนหยัดพิทักปฏิวัติอิสลาม

ทำความรู้จัก อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมนาอี ผู้นำสูงสุดอิหร่าน ที่ถึงแก่ชีวิต ระหว่างปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่ของอิสราเอล-สหรัฐฯ ต่ออิหร่าน 

ถือเป็นการปิดม่านหนึ่งในผู้นำโลกที่ทรงอิทธิพล และปกครองสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านมานานถึง 36 ปี

อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี เกิดเมื่อ ปี 1939 ในครอบครัวเคร่งศาสนา ที่เมืองมาชฮัด ซึ่งเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ของชาวมุสลิมนิกายชีอะห์

เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น เขาเดินทางไปศึกษาศาสนาอิสลามนิกายชีอะห์ขั้นสูงที่เมืองกุม ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางศาสนาที่สำคัญของอิหร่าน

ในช่วงที่อิหร่านปกครองโดย ชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ คาเมเนอีออกมาวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลอย่างเปิดเผย จนถูกจับกุมหลายครั้งจากการทำกิจกรรมต่อต้านระบอบปกครองในสมัยนั้น

เขาเป็นศิษย์ใกล้ชิดของอยาตอลเลาะห์ รูฮอลเลาะห์ โคไมนี ซึ่งต่อมากลายเป็นผู้นำสูงสุดคนแรกของอิหร่าน หลังการปฏิวัติอิสลามช่วงปลายทศวรรษ 1970

หลังการปฏิวัติ คาเมเนอีได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีในปี 1981 ปีเดียวกันนั้น เขารอดชีวิตจากความพยายามลอบสังหาร แต่เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้แขนขวาของเขาใช้การไม่ได้ตลอดชีวิต

หลังโคไมนีถึงแก่อสัญกรรมในปี 1989 คาเมเนอีได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ซึ่งตามรัฐธรรมนูญ ตำแหน่งนี้มีอำนาจสูงสุดเหนือฝ่ายบริหาร กองทัพ และตุลาการ

ตลอด 36 ปีที่ดำรงตำแหน่ง คาเมเนอีมีจุดยืนนโยบายต่างประเทศชัดเจน คือการต่อต้านชาติตะวันตก โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา

เขาเป็นผู้วางรากฐานเสริมสร้างอำนาจของ “กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม” หรือ IRGC ให้กลายเป็นเครื่องมือหลักของรัฐ ทั้งด้านความมั่นคงภายในและอิทธิพลในภูมิภาค 

นอกจากนี้ เขายังผลักดันโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านให้เป็นหัวใจของยุทธศาสตร์ความมั่นคงแห่งชาติ เพื่อใช้ป้องปรามศัตรูและสร้างความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์

คาเมเนอียังถูกกล่าวหาว่ามีบทบาทในสงครามตัวแทนหลายสมรภูมิในตะวันออกกลาง รวมถึงความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับอิสราเอลและกลุ่มฮามาส

ในประเทศ เขาถูกวิจารณ์ว่าใช้กำลังความมั่นคงปราบปรามผู้ชุมนุมและฝ่ายต่อต้านรัฐบาล ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก และมีการตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตหลายครั้งในช่วงการประท้วง

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา คาเมเนอีตกเป็นเป้าคำขู่จากโดนัลด์ ทรัมป์ อดีตประธานาธิบดีสหรัฐฯ ซึ่งเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองในอิหร่าน และเคยสั่งโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านนิวเคลียร์ของอิหร่าน

ท้ายที่สุด อิสราเอล–สหรัฐฯ เปิดฉากปฏิบัติการทางทหารครั้งใหญ่ต่ออิหร่าน เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ส่งผลให้คาเมเนอีเสียชีวิต ปิดฉากผู้นำสูงสุดที่ปกครองสาธารณรัฐรัฐอิสลามแห่งอิหร่านยาวนานกว่า 3 ทศวรรษ