หนีตายอย่างไร? ทางรอดมีหรือไม่? "พายุเศรษฐกิจ" 2026 จ่อกระแทกไทยครั้งใหญ่

"เศรษฐกิจไทย" เผาจริงปีนี้ ? หลายสำนักคาดจีดีพีเสี่ยงต่ำสุดในรอบหลายสิบปี 

ปีที่แล้วเผาหลอก ปีนี้เผาจริง หลายคนได้ยินแบบนี้ แต่ถ้าดูจากตัวเลขคาดการณ์จีดีพีในปีนี้ ต้องยอมรับว่า คำว่าเผาจริงดูไม่ห่างจากสิ่งที่จะเกิดขึ้นเท่าไหร่นัก รวมไปถึงคาดการณ์จากเอกชน อย่าง กกร. ที่รวมตั้งแต่สภาอุต หอการค้า และสมาคมธนาคาร ก็ประเมินว่าจีดีพีปีนี้ตัวเลขที่มีโอกาสต่ำกว่าสองเปอร์เซ็นต์  

ต้นปีที่ผ่านมา คณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) ซึ่งประกอบด้วย สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และสมาคมธนาคารไทย ประเมินว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2569 มีแนวโน้มขยายตัวเพียง 1.6–2.0% ชะลอลงจากปี 2568 ที่คาดว่าจะเติบโตราว 2.0% สะท้อนแรงกดดันต่อภาคการผลิต การจ้างงาน และกำลังซื้อภายในประเทศ โดยเฉพาะภาคอุตสาหกรรมการผลิต ซึ่งดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) ยังไม่สอดคล้องกับการขยายตัวของการส่งออก

ปัจจัยสำคัญมาจากปัญหาการลักลอบนำเข้าสินค้า การสวมสิทธิถิ่นกำเนิดสินค้า และการไหลเข้าของสินค้าราคาถูกจากต่างประเทศ ส่งผลให้ผู้ผลิตไทยสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน และต้องปรับลดกำลังการผลิตหรือปรับเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ 

นอกจากนี้ ข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรมพบว่า หลายอุตสาหกรรมมีอัตราการใช้กำลังการผลิตต่ำกว่า 60% ต่ำกว่าระดับปกติที่ควรอยู่ที่ 70–80% สะท้อนความเปราะบางของภาคการผลิตไทยในภาพรวม ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการเอสเอ็มอียังคงเผชิญแรงกดดันด้านต้นทุน ทั้งพลังงาน วัตถุดิบ ค่าแรง และต้นทุนทางการเงิน ประกอบกับภาระหนี้ครัวเรือนที่อยู่ในระดับสูง ส่งผลให้กำลังซื้อฟื้นตัวได้อย่างจำกัด และรายได้ของเอสเอ็มอีฟื้นตัวช้ากว่าธุรกิจขนาดใหญ่

ด้านภาคการส่งออกก็ถือว่าไม่ได้สดใสเท่าไหร่นัก โดย กกร. คาดว่าในปี 2569 อาจจะอยู่ที่ระดับติดลบ -1.5 ถึง 0.5% จากผลกระทบของสงครามการค้า และความไม่แน่นอนด้านนโยบายเศรษฐกิจของประเทศคู่ค้าหลัก มาตรการกีดกันทางการค้าและสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้น รวมไปถึงความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งอาจจะส่งผลกระทบทำให้ไทยสูญเสียมูลค่าการค้าชายแดนกว่า 1.4 แสนล้านบาท

จณะที่โครงสร้างการส่งออกของไทยที่ยังพึ่งพาสินค้ามูลค่าเพิ่มต่ำ ค่าเงินบาทที่มีแนวโน้มแข็งค่าและผันผวน รวมถึงมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศคู่ค้า อาทิ มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน  (CBAM) และกฎระเบียบว่าด้วยการตัดไม้ทำลายป่า (EUDR) ล้วนเพิ่มภาระต้นทุนให้กับภาคธุรกิจ โดยเฉพาะ SMEs ที่มีข้อจำกัดด้านเงินทุน เทคโนโลยี และบุคลากร

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เป็นโอกาสหรือด้านบวกก็ยังมีให้เห็นได้ในภายปี 2569 นี้ โดยเฉพาะภาคการลงทุนจากต่างประเทศ โดยกกร.ระบุว่า ยังมีสัญญาณบวกจาก การลงทุนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย เช่น ดิจิทัล ยานยนต์ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ อาหารแปรรูป และพลังงานสะอาด สะท้อนจากยอดขอรับการส่งเสริมการลงทุนในช่วง 9 เดือนแรกของปี 2568 ที่มีมูลค่ารวมกว่า 1.3 ล้านล้านบาท จากกว่า 2,600 โครงการ โดยเป็นเงินลงทุนจากต่างประเทศกว่า 9.8 แสนล้านบาท ซึ่งแสดงถึงความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่อศักยภาพประเทศไทย

ทั้งนี้ ปี 2569 ถือเป็นทั้งปีแห่งความท้าทายและโอกาสที่ไทยต้องเร่งสร้างความเข้มแข็งภายใต้กรอบ CRS ได้แก่ Competitiveness, Resilience และ Sustainability พร้อมผนึกกำลังทุกภาคส่วนภายใต้แนวคิด “ONE Thailand” เพื่อเปลี่ยนแรงกดดันจากความเปลี่ยนแปลงของโลกให้เป็นโอกาสในการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน และสร้างการเติบโตที่มั่นคงและยั่งยืนในระยะยาว