เมื่อมนุษย์เลิกกินเนื้อไม่ได้ เราจะกินต่ออย่างไร…โดยโลกไม่พัง?

แม้ผลกระทบของอุตสาหกรรมปศุสัตว์จะชัดเจน ทั้งการปล่อยก๊าซมีเทนที่เร่งโลกร้อน การใช้น้ำและที่ดินจำนวนมหาศาล รวมถึงการตัดไม้ทำลายป่า แต่การรณรงค์ให้ลดการกินเนื้อที่ดำเนินมากว่า 50 ปี กลับไม่สามารถหยุดแนวโน้มการบริโภคเนื้อได้ โดยสถิติระบุว่า การบริโภคเนื้อสัตว์ทั่วโลกเพิ่มขึ้นทุกปีตั้งแต่เริ่มมีการบันทึกข้อมูลในปี พ.ศ. 2504

“ฟรีดริช” ชี้ว่า ในทุกประเทศที่รายได้ประชากรเพิ่มขึ้น การบริโภคเนื้อสัตว์ก็เพิ่มขึ้นตาม ทำให้แทบไม่เคยเกิด “การลดลง” ของการกินเนื้อในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และไม่น่าเกิดขึ้นเองในอนาคต

แนวทางเดียวที่เป็นไปได้ เขาระบุ คือการแทนที่เนื้อสัตว์แบบ “เหมือนของเดิม” ด้วยเนื้อจากพืชและเนื้อเพาะเลี้ยงจากเซลล์ ซึ่งผลิตในโรงงานลักษณะเดียวกับโรงหมักเบียร์ โดยไม่ต้องเลี้ยงหรือฆ่าสัตว์ ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์จะต้องมีรสชาติใกล้เคียงหรือเหมือนเนื้อจริง และมีราคาพอๆ กันหรือถูกกว่า จึงจะดึงดูดผู้บริโภคได้

เขาเปรียบโปรตีนทางเลือกเหล่านี้กับรถยนต์ไฟฟ้า ที่ให้ประสบการณ์เทียบเท่าหรือดีกว่าเทคโนโลยีเดิม แต่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่า พร้อมเชื่อว่า หากเทคโนโลยีไปถึงจุดที่ราคาและรสชาติเท่ากัน การเปลี่ยนผ่านจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

นักวิเคราะห์จากบริษัทที่ปรึกษาและสถาบันการเงินหลายแห่งประเมินว่า ภายในปี พ.ศ. 2593 โปรตีนทางเลือกอาจครองสัดส่วนถึงร้อยละ 50 ของตลาดเนื้อทั่วโลก โดยเนื้อสัตว์แบบดั้งเดิมจะเหลือเป็นตลาดเฉพาะกลุ่ม

อย่างไรก็ตาม ฟรีดริชระบุว่า ความก้าวหน้าดังกล่าวต้องอาศัยบทบาทของรัฐบาลในการสนับสนุนงานวิจัยและการขยายกำลังการผลิต เช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นกับเทคโนโลยีสำคัญในอดีต ตั้งแต่เพนิซิลลิน อินเทอร์เน็ต ไปจนถึงพลังงานหมุนเวียน

เขายกตัวอย่างว่า หากจีนผลักดันโปรตีนทางเลือกอย่างจริงจัง ก็อาจทำให้อุตสาหกรรมเนื้อสัตว์แบบเดิมเกือบหมดบทบาทภายในกลางศตวรรษ เช่นเดียวกับที่จีนผลักดันรถยนต์ไฟฟ้าจากสัดส่วนร้อยละ 1 เป็นมากกว่าร้อยละ 50 ภายในเวลาเพียง 10 ปี

ฟรีดริชยังโต้แย้งข้อกังวลเรื่อง “ความรู้สึกขยะแขยง” ต่อเนื้อเพาะเลี้ยง โดยชี้ว่า ผู้คนกินเนื้อเพราะความอร่อยและราคา ไม่ใช่วิธีการผลิต อีกทั้งผลสำรวจยังพบว่ามีผู้บริโภคราวร้อยละ 25–30 สนใจเนื้อเพาะเลี้ยง ซึ่งมากกว่าผู้บริโภคเนื้อจากพืชในปัจจุบันหลายเท่า

ในด้านสุขภาพ เขาระบุว่า เนื้อจากพืชที่ได้รับความนิยมมีไขมัน ไขมันอิ่มตัว และแคลอรีต่ำกว่า ไม่มีคอเลสเตอรอล และมีใยอาหารมากกว่าเนื้อสัตว์ ขณะที่เนื้อเพาะเลี้ยงยังช่วยลดความเสี่ยงจากแบคทีเรีย การดื้อยาปฏิชีวนะ และการเกิดโรคระบาดจากสัตว์

ฟรีดริชเชื่อว่า นอกจากเหตุผลด้านสิ่งแวดล้อมแล้ว โปรตีนทางเลือกยังเป็นประเด็นด้านความมั่นคงทางอาหารและความมั่นคงของชาติ โดยประเทศอย่างอิสราเอล สิงคโปร์ และจีน ต่างเร่งพัฒนาเทคโนโลยีนี้เพื่อลดการพึ่งพาการนำเข้าอาหาร

ท้ายที่สุด เขาตั้งคำถามว่า ความต้องการเนื้อของมนุษยชาติจะถูกตอบสนองด้วยเทคโนโลยี หรือจะกลายเป็นแรงผลักที่ทำลายโลก และคำตอบนั้นจะขึ้นอยู่กับว่า โปรตีนทางเลือกจะประสบความสำเร็จเพียงใดในทศวรรษข้างหน้า