เจาะยุทธศาสตร์กล้าธรรม พรรคที่ไม่มีเมืองหลวง แต่ขยายฐานได้ทั้งประเทศ?

ภูมิศาสตร์การเมืองของกล้าธรรม

กล้าธรรมไม่มีฐานที่มั่นในรูปแบบจังหวัดเดียวทั้งจังหวัด แต่มีที่นั่งกระจายอยู่ในหลายภูมิภาค ทั้งภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และบางพื้นที่ในภาคใต้ โดยเฉพาะเขตที่โครงสร้างการเมืองท้องถิ่นยังมีบทบาทสูง

การกระจายตัวของที่นั่งในลักษณะนี้ ทำให้พรรคมีแผนที่อำนาจที่ไม่ขึ้นกับพื้นที่เดียว หากแต่รวมตัวเป็นกลุ่มก้อนทางการเมืองในสภา ซึ่งมีความสำคัญต่อการต่อรองเชิงนโยบายในรัฐบาลผสม

เมื่อเปรียบเทียบคะแนนบัญชีรายชื่อกับจำนวน ส.ส. เขต จะเห็นว่ากล้าธรรมมีฐานคะแนนระดับชาติไม่สูงนัก อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้สะท้อนการวางตำแหน่งพรรคที่มุ่งเน้นการเมืองเชิงพื้นที่เป็นหลัก พรรคไม่ได้ตั้งเป้าขยายฐานคะแนนในเมืองใหญ่หรือกลุ่มผู้มีสิทธิเลือกตั้งรุ่นใหม่ในวงกว้าง แต่เลือกสร้างความแข็งแรงในพื้นที่ที่มีศักยภาพต่อการแปรเป็นอำนาจในสภา

ด้วยจำนวนที่นั่งระดับ 50–60 เสียง กล้าธรรมจึงถูกจัดวางบทบาทเป็นพรรคขนาดกลางที่มีความสำคัญในการจัดตั้งรัฐบาลผสม เสียงของพรรคมีความหมายเชิงนโยบาย โดยเฉพาะในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับภาคเกษตร การจัดการทรัพยากร และการพัฒนาพื้นที่ชนบท ซึ่งเป็นนโยบายที่ต้องอาศัยงบประมาณและการตัดสินใจเชิงโครงสร้างจากฝ่ายบริหาร

บทบาทดังกล่าวทำให้พรรคกลายเป็นผู้เล่นที่ไม่อาจมองข้าม แม้จะไม่ได้เป็นพรรคแกนนำจัดตั้งรัฐบาลก็ตาม

การเติบโตของพรรคกล้าธรรมในการเลือกตั้งปี 2569 แสดงให้เห็นว่า การเมืองเชิงพื้นที่ยังคงเป็นกลไกสำคัญของการเมืองไทย ควบคู่ไปกับการเมืองเมืองใหญ่และกระแสระดับชาติ พรรคที่สามารถรักษาเครือข่ายในพื้นที่ และแปรความสัมพันธ์ทางการเมืองท้องถิ่นให้กลายเป็นที่นั่งในสภา ยังคงมีบทบาทในโครงสร้างอำนาจระดับประเทศ

ภายใต้บริบทดังกล่าว พรรคกล้าธรรมขยับสถานะขึ้นมาเป็นผู้เล่นระดับกลางในระบบรัฐสภา และมีน้ำหนักต่อทิศทางการเมืองหลังการเลือกตั้งอย่างมีนัยสำคัญ หากต้องจัดตั้งรัฐบาลผสม เสียงของพรรคย่อมถูกนำมาคำนวณในสมการอำนาจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้