อาการคัดจมูกเป็นหนึ่งในสิ่งที่น่ารำคาญที่สุดเวลาเป็นหวัดหรือมีภูมิแพ้ตามฤดูกาล เพราะทำให้จมูกตันและหายใจทางจมูกได้ลำบาก บางครั้งแทบหายใจไม่ได้เลย อย่างไรก็ตาม แม้ในวันที่ไม่ได้ป่วย หลายคนอาจสังเกตว่าเวลาหายใจลึก ๆ จะมีเพียงรูจมูกข้างเดียวที่รับอากาศได้ดี ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นกระบวนการตามธรรมชาติของร่างกาย ไม่ได้หมายความว่ากำลังจะป่วยเสมอไป
สรุปข่าว
อาการคัดจมูกเป็นหนึ่งในสิ่งที่น่ารำคาญที่สุดเวลาเป็นหวัดหรือมีภูมิแพ้ตามฤดูกาล เพราะทำให้จมูกตันและหายใจทางจมูกได้ลำบาก บางครั้งแทบหายใจไม่ได้เลย อย่างไรก็ตาม แม้ในวันที่ไม่ได้ป่วย หลายคนอาจสังเกตว่าเวลาหายใจลึก ๆ จะมีเพียงรูจมูกข้างเดียวที่รับอากาศได้ดี ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นกระบวนการตามธรรมชาติของร่างกาย ไม่ได้หมายความว่ากำลังจะป่วยเสมอไป
จริงๆ แล้ว ในแต่ละวัน รูจมูกของเราจะสลับกันทำหน้าที่เป็นข้างหลักในการรับอากาศหลายครั้งโดยที่เราแทบไม่รู้ตัว กระบวนการนี้เรียกว่า วงจรจมูก หรือ nasal cycle ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพของจมูก
ร่างกายสามารถสลับรูจมูกที่ทำหน้าที่หลักได้บ่อยประมาณทุกสองชั่วโมงในช่วงที่เราตื่น แต่ในช่วงที่นอนหลับ การสลับจะเกิดน้อยลง เพราะอัตราการหายใจและปริมาณอากาศที่เข้าออกจากร่างกายลดลง
วงจรจมูกมี 2 ช่วงสำคัญ คือ ช่วงที่จมูกคัด และช่วงที่จมูกเปิดโล่ง
ในช่วงที่จมูกคัด รูจมูกข้างหนึ่งจะมีอากาศผ่านได้น้อยลง ขณะที่รูจมูกอีกข้างจะเปิดโล่งให้อากาศผ่านได้มากกว่า แต่การที่รูจมูกข้างหนึ่งเปิดโล่งอยู่ตลอดก็ทำให้มันทำงานหนักขึ้น เพราะอากาศที่ผ่านเข้ามาจะทำให้เยื่อบุจมูกแห้ง และยังนำเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมเข้ามาสัมผัสด้วย นี่จึงเป็นเหตุผลที่รูจมูกต้องสลับกันทำงาน
การสลับนี้เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ควบคุมโดยไฮโปทาลามัสในสมองโดยที่เราไม่รู้ตัว
แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนจะหายใจแบบนี้ จากการศึกษาบอกว่า คนส่วนใหญ่ราว 85 เปอร์เซนต์ มีกลไกนี้ ส่วนอีก 15 เปอร์เซนต์ ไม่มีกลไก Nasal Cycle แต่ก็ไม่ใช่ความผิดปกติของร่างกาย ไม่ใช่อาการป่วย ที่ต้องรักษา และไม่ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
