กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล เผยภาพกลุ่มเมฆ Lupus 3 รูปทรงคล้ายวิญญาณ

กลุ่มเมฆ Lupus 3 คืออะไร ?

กลุ่มเมฆลูปัส 3 (Lupus 3) คือ กลุ่มเมฆหนาแน่นที่เต็มไปด้วยกลุ่มก๊าซสีขาวคล้ายหมอกบาง ๆ ในอวกาศพริ้วไหวอยู่โดยรอบ อยู่ห่างจากโลกออกไปประมาณ 500 ปีแสง ในทิศของกลุ่มดาวแมงป่อง (Scorpius)  แม้รูปร่างของกลุ่มเมฆนี้จะดูชวนขนลุก แต่กลับเต็มไปด้วยการก่อตัวของดาวฤกษ์ใหม่ ๆ ที่น่าสนใจ

ดาวฤกษ์สำคัญที่ก่อตัวท่ามกลางกลุ่มเมฆ Lupus 3

ที่มาของรูปภาพ: NASA, ESA, and K. Stapelfeldt

หากสังเกตจากภาพในบริเวณมุมซ้ายล่างจะปรากฏเป็นภาพกลุ่มฝุ่นมืดหนาทึบ (Dark Dust Cloud) ส่วนในบริเวณกึ่งกลางเยื้องไปทางด้านบน จะเห็นดาวฤกษ์สุกสว่างชื่อว่า ที ทอรี (T Tauri) ซึ่งเป็นดาวฤกษ์ที่กำลังอยู่ในกระบวนการก่อตัว ในระยะนี้ ก๊าซและฝุ่นที่ห่อหุ้มดาวฤกษ์จะค่อย ๆ สลายตัวออกไป เนื่องจากรังสีและลมดาวฤกษ์ ซึ่งก็คือกระแสอนุภาคที่พุ่งออกมาจากดาวเกิดใหม่ โดยทั่วไปดาวฤกษ์ชนิดนี้จะมีอายุไม่เกิน 10 ล้านปี และความสว่างจะเปลี่ยนแปลงตลอดเวลาและไม่คงที่ ซึ่งเป็นผลมาจากสภาพแวดล้อมและธรรมชาติของตัวดาวเองในขณะที่กำลังก่อตัว

นอกจากนี้ ความแปรปรวนของความสว่างที่เกิดขึ้นแบบไม่สม่ำเสมอของดาวฤกษ์นี้ อาจมีสาเหตุมาจากความไม่เสถียรของจานสะสมมวล (Accretion Disk) หรือ โครงสร้างของแก๊ส ฝุ่น หรือพลาสมาที่ร้อนจัด ซึ่งหมุนวนเป็นแผ่นจานโคจรรอบดาวฤกษ์ รวมถึงการที่สสารจากจานดังกล่าวตกลงสู่ดาวและถูกกลืนเข้าไป ตลอดจนการปะทุของพลังงาน (Flares) บนพื้นผิวของดาว 

ขณะที่การเปลี่ยนแปลงความสว่างที่เป็นจังหวะสม่ำเสมอนั้น มักเกิดจากจุดมืดขนาดยักษ์บนผิวดาวที่หมุนเวียนเข้าและออกจากมุมมองของผู้สังเกต ตามการหมุนรอบตัวเองของดาว

ดาวที ทอรี (T Tauri) กำลังอยู่ในช่วงหดตัวภายใต้แรงโน้มถ่วงของตนเอง เพื่อพัฒนาไปเป็นดาวฤกษ์ลำดับหลัก (Main sequence stars) ซึ่งสามารถหลอมรวมไฮโดรเจนเป็นฮีเลียมในแก่นกลางของดาวได้

ดังนั้น การศึกษาดาวฤกษ์ในระยะนี้ จึงเปรียบเสมือนการไขกุญแจสำคัญที่ช่วยให้นักดาราศาสตร์เข้าใจถึงขั้นตอนและกลไกที่ซับซ้อนของกระบวนการก่อกำเนิดดาวฤกษ์ในจักรวาลได้ดีซึ้งยิ่งขึ้น